نگاهی به طوایف ایل قشقایی

طایفه دره شوری:
نام درشوری از نام محل ییلاقی آنها ( دره شور ) گرفته شده است اینان پس از ورود به فارس در این ناحیه سکونت کرده اند دره شور از محل ( سمیرم ) امروزه جز مراکز ییلاقی این طایفه است .
خانهای طایفه دره شوری در سالهای اخیر به زراعت و باغداری توجه زیادی کرده اند و گروههای زیادی از آنها به زندگی یکجا نشینی پرداخته اند .طایفه دره شری یکی از طوایف پر جمعیت ایل قشقایی است و مردم آن به داشتن و پرورش اسب معروفیت دارند.(14)
طایفه فارسی مدان:
طایفه فارسی مدان از قدیمیترین طوایف ایل قشقایی است که قبل از دیگر طوایف ترک زبان به فارس آمده اند و چون فارسی نمیدانستند ، واژه (فارسی مدان ) به آنها اطلاق گردیده است . طایفه فارسی مدان سابقا (در ) پادنا ییلاق و در اطراف کوه گیسگان قشلاق میکردند _ بعد اراضی سرمشهد و سپس منطقه ( دایین) به آن اضافه شد . امروزه گروههایی از طایفه فارسی مدان در حوالی اراک ( عراق ) و تهران زندگی میکنند و پاره ای از آنها هنوز به عراق معروفند . به نظر میرسد بعدها به فارس کوچیده اند . فارسی مدانها به علت قدرت مرکزی و نفوذ و اعتبار و مدیریت کلانتران خود ، با وجود رقابتها و اختلافات خویشاوندی کمتر دستخوش تجزیه و جدایی قرار گرفته اند .(15)
طایفه کشکولی بزرگ:
طایفه کشکولی در گذشته از سه تیره تشکیل میشد که به همراه سایر تیره های قشقایی ییلاق _ قشلاق میکردند . ییلاق آنها قسمتی از شمال سمیرم و ( دیز جان ) بوده است زمستان را به مناطق جنوبی فیروزآباد کوچ می کردند بعدها قشلاق آنها به ماهور میلانی تغییر کرد .
دره شوریها هم این منطقه را که دارای مراتع وسیع و چراگاههای مناسبی برای دامهاست ، قشلاق خود قرار میدهند . کمی بعد از جانب کلانتر طایفه محل ییلاقی آنها به همای جان و کمهر که از لرهای ممسنی خریداری میشود تغییر میکند(16)
طایفه کشکولی کوچک:
این طایفه قبلا تیره ای بود بنام اخپلو که بعدها تیره های دیگری از جمله تیره کرمانی به او اضافه میگردد و گسترش پیدا میکند و ابتدا بنام کشکولی کرمانی و بعد تحت عنوان کشکولی کوچک نامیده میشود .. این نامگذاری بخاطر آن است که سران طایفه های کشکولی بزرگ و کوچک و قراچه ای همه از یک خانواده بودند که تجزیه میشوند و رییس طایفه کشکولی کرمانی به هنگام آمارگیری طوایف برای اخذ مالیات نام طایفه خود را کشکولی کوچک معرفی میکند. (17)
طایفه شش بلوکی :
شش بلوکیها اغلب از تیره های بسیار قدیمی و از همان ترکان عراقی یعنی مهاجران اولیه هستند . این طایفه از پرجمعیت ترین طوایف قشقایی است که در پرورش و نگهداری دام مهارت فراوان دارند.(18)
طایفه عمله (طایفه ی جعفر بیگی ):
جز نیروی محافظ خان و عوامل اجرایی و اداری او به شمار میروند و مستقیما تحت نظر خان اداره میشود . تیره های مختلف طایفه عمله تحت سرپرستی کدخدایی است که مستقیما از خان دستور میگیرد . با وجود این پاره ای از تیره های بزرگ تحت سرپرستی کلانترها هستند که پایگاه آ نها از کلانترهای سایر تیره ها پایینتر نیست(19)
از طایفه های مختلف ایل قشقایی حدود 40درصد همچنان بطور کوچ نشینی و نیمه کوچ نشینی زندگی میکنند و بقیه اسکان یافته اند . از تعداد و ترکیب دقیق جمعیت ایل قشقایی اطلاعات مستند و دقیقی در دست نیست ، مشکلی که در برآورد جمعیت این ایل وجود دارد همان است که درباره کل جمعیت عشایری ایران وجود دارد . زیرا اغلب آمارگیریها بر اساس معیارهای متعددی صورت گرفته است و نمیتوان آن را پذیرفت و مورد مقایسه قرار داد تا نوسانات و تغییراتی که در ساخت اجتماعی ایل قسقایی پدید آمده مورد بررسی قرار داده شود .(20)
تیره ها در ایل قشقایی
همانگونه که پیشتر اوردیم هر طایفه ای دارای تعدادی تیره می باشد(21)
طایفه
تعداد تیره
دره شوری
51 تیره
فارسی مدان
25 تیره
کشکولی بزرگ
47 تیره
کشکولی کوچک
14تیره
شش بلوکی
20 تیره
عمله (جعفربیگی )
47 تیره

ادامه مطلب

نویسنده: وحید رستمی

گفتگو با پروین بهمنی در مورد استاد گرگین پور

استاد حبیب‌الله‌خان گرگین‌پور، نوازنده برجسته سه‌تار قشقایی، آخرین بازمانده از نسل شاگردان استاد داود نكیسا است كه پشت در پشت نوازنده بوده‌اند. طبیعی است كه درك محضر استادی چون داود نكیسا برای هر هنرمندی غنیمت است، چه برسد به حبیب‌الله گرگین‌پور كه با وجود كوچك‌بودن، تعجب استاد داودخان نكیسا را برمی‌انگیزد و شروع می‌كند به آموزش‌دادن او. حبیب‌الله گرگین‌پور برادری داشت به نام الیاس كه نزد استاد نكیسا مشق می‌كرد اما در امتحان پایانی، استاد از او راضی نبود. در همان ایام و همزمان با غیبت‌های الیاس از منزل، حبیب‌الله خردسال با وجود اینكه 7 سال بیشتر نداشت، با كمك مادر و حضور در پشت پرده‌های سیاه‌چادر استاد نكیسا، به مدد استعدادش به‌قدری سه‌تار‌نوازی آموخت كه الیاس ترجیح داد سه‌تار را رها كند و به‌دست حبیب‌الله بسپرد. نکیسا كه دید حبیب‌الله از استعداد شگرفی برخوردار است، استادی او را به‌عهده گرفت و با این كار، تربیت یك نسل را تضمین كرد اما حالا و با گذشت چندین دهه، حبیب در كمال تنهایی گرفتار بستر بیماری شده است و كمتر كسی او را به یاد می‌آورد. پروین بهمنی كه از محققان برجسته موسیقی قشقایی است، در این زمینه با ما همكاری كرد و پرسش‌های ما را اگرچه كوتاه، پاسخ گفت. بخوانید:

ادامه مطلب

نویسنده: وحید رستمی

ایل قشقایی وعشایر فارس از دیدگاه مقام معظم رهبری

عزیزان من! برادران و خواهران! شما امتحان خوبی دادید؛ پیوستگی خودتان و پشتیبانی خودتان را از اسلام و انقلاب، ثابت کردید. در کشور ما، عشایر مایه‌ی عزت و افتخارند. من در یک جمعی گفتم: بعضی از کشورها از اختلاف قومیتها در میان ملتشان، احساس بیم می‌کنند و می‌ترسند؛ ولی ما از عشایرمان احساس خرسندی و خوشبختی می‌کنیم! چرا؟ چون عشایر ما - در هر نقطه‌ای که هستند - پاسدار ملیت، پاسدار دین، طرفدار روحانیون و علاقه‌مند به مبانی اسلامی و سنتهای بومی این کشور بوده‌اند. ملیت ما - که به فضل پروردگار با عنصر دین و اعتقاد به خدا آمیخته شده است - در همه‌ی دورانها و به کمک سنتهایی که بیش از همه در میان اقوام و عشایر گوناگون نفوذ و رسوخ داشته، باقی مانده است. بخصوص این عشایری که در مناطق مرکزی کشور هستند - منطقه‌ی فارس،(ایل قشقایی) منطقه‌ی اصفهان - ولایتمدارند و در طول این زمانها پاسدار تفکر اسلامی و تفکر وابسته‌ی به اهل‌بیت (علیهم‌السّلام) بوده‌اند. لذا در هر دوره‌ای از دوره‌های طاغوت که میان روحانیت و علماء و دستگاه‌های استکباری و استبدادی برخورد و اصطکاکی پیش آمده است، عشایر به عنوان نیروهایی برای روحانیت، در مقابل قدرتهای مستبد و زورگو ایستاده‌اند. در همین استان فارس، عشایر (ایل قشقایی) در مقابل سلطه‌ی انگلیس ایستادند و با انگلیس مبارزه کردند؛ در مقابل سلطه‌ی استبدادی پادشاهان دوران طاغوت - در دوران قاجاریه و در حول و حوش نهضت روحانی بزرگ، مرحوم آیةالله سید عبدالحسین لاری - ایستادگی کردند؛ بعد از آن در دوران رضاخان و بعد هم در دوران نهضت روحانیت، عشایر غیرت عشایری خود و اعتقاد عمیق خود به دین را نشان دادند. این را حفظ کنید.

جوانهای عزیز عشایری! امروز دنیا دنیائی است که اعتقاد و ایمان راسخی که متکی به مبانی مستحکم باشد، یک ملت را پیروز می‌کند. در دنیایی که سیاستهای گوناگون استکباری، مردم را به اباحه‎گری و بی‌بند‌و‌باری سوق داده‌اند، آن مجموعه‌ی مؤمنی که ایمان او متکی به مبانی مستحکم اعتقادی است، به برکت ایمان می‌تواند بر همه‌ی امواجی که در دنیا بوجود می‌آورند، غلبه کند؛ کما این که جوانان ما توانستند بر همه‌ی امواج استکباری‌ای که متوجه به نظام جمهوری اسلامی بود، غلبه کنند؛ اول پیروزی انقلاب بود، بعد پیروزی در عرصه‌ی نبرد دفاع مقدس بود و بعد هم تا امروز و در عرصه‌های مختلف، این ملت ایستاده است. جوانهای عزیز! این ایمان را حفظ کنید؛ این ایمان را با مبانی فکری، مستحکم کنید. همه - اعم از شهری و روستائی و وابستگان عشایر در شهر و روستا و مناطق کوچ‌رو - مقید باشند به این که این ایمان عمیقِ همراه با اخلاص و صفای باطنِ موجود در این منطقه را، با خواندن کتاب، با کتابخوانی در میان عشایر و مطالعه در میان جوانان این منطقه و با استفاده‌ی از انسانهای صاحب فکر و اندیشه - اندیشه‌‎ی درست و اسلامی - تقویت کنند.

منبع : پژوهش نامه ایل قشقائی

ادامه مطلب

نویسنده: وحید رستمی

اسلحه و نقش آن در ایل قشقایی

تفنگ برای مردم عشایر هم ابزار است و هم ارزش (عزیز كیاوند)

ارزش تفنگ ناشی از نقش آن در زندگی عشایر است. مردان ایل با  داشتن تفنگ احساس قدرت و توانایی كرده و معتقدند بدون تفنگ بی دفاع هستند. بالاترین عشق و علاقه برای جوانان ایلی داشتن یك تفنگ خوب است. لباس،غذا، هیچ چیز به اندازه تفنگ ارزش ندارد. تفنگ علاوه بر ایجاد غرور و ترساندن مخالفان،دشمنان برای دفاع در برابر درندگان و سارقین و محافظت از حیثیت خود  وخانواده و اموال خود می باشد.

خیلی از جوانان ایلی برای داشتن یك تفنگ برنو بلند  آه می كشند و همیشه آرزوی خرید آن را دارند،همانند عشایر لر كه چشمان یار را به تفنگ برنوی بلند تشبیه كرده اند كه با عاشق در نبرد است. قشقائی ها هم برای ارزشیابی خیلی چیزها را با تفنگ می سنجند و در بین انواع تفنگها مدل برنو ساخت چك اسلواكی كاملا مورد توجه و علاقه آنهاست.این مدل بیانگر تمام تفنگهای جنگی بوده و چون هدفگیری و برد آن را پسندیده و به آن عادت كرده اند از نظر روانی هم دوستدارش شده اند.

ادامه مطلب

نویسنده: وحید رستمی

شروعی دوباره

با سلام خدمت تمامی دوستان و همزبانان خوب و عزیز ایل قشقائی.

باید بنده رو به خاطر این چند ماهی كه نتونستم مطالب رو آپدیت كنم ببخشید...

شرمندم ولی به خاطره یه سری مشغله های درسی نمیتونستم كاری كنم.انشالله از هفته آینده با مطالب جدید  به استقبال شما میایم...

منتظر حضور سبزتان هستیم.

یا حق

ادامه مطلب

نویسنده: وحید رستمی