بازی بوخلوداش

موقع و محل بازی: زمین هموار و جائیکه قلوه سنگهای صاف و خوبی برای پرتاب موجود باشد

انتخاب افراد:  با قرعه کشی

شروع کننده بازی: با قرعه کشی (بطریق ((تر و خشک)) یا ((پر و پوچ)) کردن) شروع کننده بازی تعیین می شود.

 قانون بازی: هر دو گروه تعدادی سنگ دوسه کیلوئی که نماینده گوسفند و یک عدد سنگ بزرگتر که نماینده چوپان است در دو طرف میدان مینشانند،بطوری که سنگهای هر گروه روبروی هم به فاصله 20-30 متر باشد،سپس هر کدام از افراد تعدادی قلوه سنگ در دست گرفته منتظر می مانند.

گروه برنده در قرعه کشی باید بازی را شروع کنند.هر فرد فقط اجازه دارد با یک سنگ از محلی که چوپان قرار دارد،چوپان دشمن و گوسفندانش را نشانه گیری کند.چون باید اول چوپان زده شود، اگر سنگ به گوسفندان خورد و افتاد، آن را سرجایش می گذارند.

اگر فردی چوپان را زد دو سنگ جایزه دارد که بیندازد و اگر بعد از چوپان گوسفند را زد یک سنگ دیگر هم جایزه دارد. اگر سنگ نفر اول به خطا رفت، نفر دوم و سوم و .... ادامه می دهند.وقتیکه همه افراد هر کدام یک سنگ خود را انداختند، نوبت گروه دیگر است که به چوپان و گوسفندان گروه اول حمله کنند.

بعضی از جوانان به قدری در پزتاب سنگ مهارت دارند که در پرتاب اول چوپان و با جایزه های بعدی تعدادی از گوسفندان را قتل و عام میکنند و نوبت به دوستانش نمی رسد.برنده بار اول جایزه ندارد و میگویند ((کُپَگ یاغلاما)) ولی طبق معمول جای گروه ها عوض میشود و برندگان همه هورا کشیده و به گروه دیگر (( هو )) میزنند.اما بار دوم هر گروه برنده شد، هر فرد سوار فرد دیگری از گروه بازنده می شوند و مسافت بین دو چوپان را طی میکنند.

این بازی نیاز به دقت عمل در پرتاب سنگ و قدرت نشانه گیری دارد و ضمناً تمرین زیاد لازم است تا بتوان در فاصله 30 متری هدف گیری نمود.

بازی بوخلوداش هدف گیری خوب لازم دارد

طرح بازی بوخلوداش



ادامه مطلب
نویسنده: وحید رستمی

بازی جیز

تعداد بازیکنان: دو گروه مساوی با هر تعدادی ممکن است این بازی اجرا شود.

انتخاب افراد: بطریق قرعه کشی و شروع کننده بازی هم با قرعه معین می شود.

وسائل مورد نیاز: دو چوبدست محکم و یک سنگ گرد و کوچک به اندازه گردو بنام ((جیز))

جیز یک بازی گروهی است ولی برد و باخت آن بدست دو نفر بازیکن اصلی می باشد.

قانون بازی: گروه برنده در قرعه کشی یک نفر را برای زدن جیز تعیین می کند.معمولا رئیس گروه یا اگر فرد قوی تری در میان آنها باشد وی را انتخاب می نمایند.زیرا این فرد باید طوری ضربه به جیز بزند که مسافت زیادی را بپیماید.

گروه دوم هم بازیکنی را که مهارت دارد برای محافظت جیز انتخاب میکند که با یک چوبدست محکم جلوی ضربه رقیب را بگیرد، این دو نفر نماینده گروه ها هستند.

نفر اول که باید ضربه به جیز بزند،چوبدست رقیب مانع است،بایستی با بکار بردن حیله ای چوب را جابجا کرده و ضربه اش را بزند.رقیب سعی میکند ضربه دشمن به جای برخورد با جیز به چوبدستی اصابت کند و جیز حرکت نکند.

اگر بازیکن توانست با یک ضربه جیز را فراری دهد و مسافتی را بپیماید، آنوقت همه افراد گروهش باید سوار افراد گروه دیگر شده و تا مسافتی که سنگ ((جیز)) رفته است سواری کنند.اما اگر چوب به سنگ برخورد نکرد، نوبت نماینده گروه دیگر است.رؤسای حریف و ماهر همیشه سعی میکنند افرادشان سوار شوند، نه سواری دهند.

بازی جیز احتیاج به ضربه های محکم دارد



ادامه مطلب
نویسنده: وحید رستمی

بازی کیش شلاقه(دُرنا بازی)

وقت بازی:بعد از بارندگی های بهاره که زمین نرم و عاری از گرد و خاک است بازی می کنند.

تعداد بازیکنان:دو گروه مساوی با هر تعداد که حاضر باشند.

انتخاب افراد: بصورت قرعه کشی و شروع کننده بازی هم با قرعه کشی(بطریق تر و خشک کردن)انتخاب می شوند.

زمین بازی: محل هموار و صافی که در آن دایره ای به قطر تقریبی 10 متر و روی محیط این دایره گودالهای کوچکی به تعداد افراد یک گروه به فاصله مساوی کنده شده و توی هر گودال شلاقی گذاشته و روی آن یک نفر محافظ نشسته است.

قانون بازی: گروه حمله کننده که سعی میکنند شلاق را از محافظان بگیرنند، پی در پی حمله میکنند، ولی باید احتیاط کنند وارد دایره نشوند زیرا اگر داخل دایره ضربه ببیند بازی را باخته اند و باید همه افراد آن گروه،جای گروه اول را بگیرند.پس برای بردن شلاق باید محافظ را با نوعی حیله از شلاق دور کرده و رفقای دیگرش دستبرد بزنند،اگر شلاق گرفته شد یا رفیقشان به اسارت درآمد بازی را باخته اند.

مسئله مهم اینست که اگر شلاق به دست دشمن افتاد با آن شلاق میتوانند هر کدام از محافظان را شلاق بزنند و محافظان هم از ترس اینکه شلاق دوم و سوم هم به دست دشمن نیفتد، تحمل کتک را میکنند ولی شلاق خود را از دست نمی دهند.این بازی یک حمله جسورانه و مهارت لازم داشته و ضمناً افراد ترسو در میدان شکست می خورند.

تهور و جسارت شرط بازی كیش شلاق است



ادامه مطلب
نویسنده: وحید رستمی

پیشنهاد ثبت ملی شیوه زندگی سنتی ایل قشقایی

ایل قشقایی از كهن ترین ساكنین جنوب ایران بوده و در طول تاریخ نقش بی بدیلی در تاریخ و فرهنگ این سرزمین داشته است . قشقایی ها در طول تاریخ میراثدار بخش اعظمی از فرهنگ غنی و ماندگار ایران در قسمت جنوب ایران بوده اند. فرهنگ غنی ایرانی همراه با فرهنگ الهی اسلام و سنت حسنه امامان معصوم (ع) به غنای زندگی سخت عشایری قشقایی افزوده است. شیوه زندگی مردم ایل قشقایی اگرچه دارای شرایط وی‍ژه وسخت و خشن صحرانشینی بوده است ولی در باطن  هویت معنوی و انسانی خود را حفظ  و تقویت كرده است . این زندگی ابعاد دیدنی و زوایای متنوعی دارد كه می تواند به عنوان یك میراث ماندگار معنوی در تاریخ ایران باقی بماند.

از آنجایی كه تحولات زندگی مدرن هر روز شتاب بیشتری به خود میگیرد و تغییر و تحولات فرهنگی و اجتماعی در جامعه فعلی ایران متاثر از مدرنیسم و ایزار تكنولوژیك شیوه زندگی روزمره مردم را متحول میكند ، شیوه زندگی عشایری نیز به مرور دست خوش تغییر شده وبسوی مدرنیسم میل كرده است . لذا لازم وضروری است قبل از آنكه شیوه زندگی سنتی مردم ایل قشقایی هویت معنوی ومادی خودرا به مدرنیسم تسلیم كند، فرزندان ایل دوست قشقایی با تقویت حس عشایری  و ایلیاتی به شناسایی  و شناساندن این شیوه زندگی به مردم ایران و جهان  بشتابند.

در شرایط كنونی هیچ كس بجز فرزندان عشایر این صلاحیت و توان  را ندارد . لذا نگارنده در این خصوص پیشنهاداتی را دارم كه فعلا یكی را برای اظهار نظر دوستان و علاقه مندان فرهنگ بومی عشایری قشقایی اعلام مینمایم . امیدوارم  دانشجویان  ، دانش آموزان ، فرهنگیان ، روحانیون ایل قشقایی ، كسانی كه در نهادها و سازمانهای دولتی مسئولیتی دارند، وهمه كسانی كه به نوعی میتوانند در این موضوع نقش موثری ایفا نمایند نگارنده را با پیشنهادات  و نظرات خود ا یاری نمایند.

       پیشنهاد می نمایم به منظور حفظ میراث كهن ایل قشقایی كه بخشی از فرهنگ ایران محسوب میشود  فرزندان ایل قشقایی طی  نامه ای به ریاست محترم سازمان میراث فرهنگی و گردشگری  در خواست نمایند كه شیوه زندگی سنتی ایل قشقایی كه بزرگترین ایل جنوب ایران می باشد به عنوان میراث معنوی خطه جنوب ایران به ثبت ملی برسد. حقیر اطلاع دارم كه در استان اردبیل در خصوص ایل شاه سون اقدام شده است . قطعا پیگیری چنین موضوعی اراده ای جمعی نیاز دارد و از آنجایی كه گروههای مردم نهاد در میان فرزندان ایل وجود ندارد لازم است دوستانی كه دارای توانایی بیشتر حكومتی دارند در این خصوص پیش قدم شوند.

از همه فرزندان معنوی ایل در همه نقاط ایران در خواست می نمایم نظرات و پیشنهادات خود را در خصوص این موضوع و چگونگی پیگیری آن در قالب نظرات ارائه نموده ودر خصوص این موضوع  به افراد ذی نفوذ اطلاع رسانی نمایند.

به نقل از پژوهشنامه ایل قشقائی



ادامه مطلب
نویسنده: وحید رستمی