مختصری از تاریخ ادبیات قشقائی(قسمت اول)
بدون شک شعر و موسیقی از ارکان عمده زندگی ایلی بوده و آواز یعنی تلاقی این دو هنر در زمزمه زبان ساربانان،عاشیقها،مادران،فرزندان و حتی خوانین ایل توجه به ادبیات و موسیقی را در میان مردمان ایل قشقائی بیش از هر چیز روشن می سازد.
ایل زندگی خویش را قبل از طلوع آفتاب با نوای سحرآوازی آغاز می کرد.ساربانان،مهتران،شبابان با شعر و موسیقی گله ها و رمه های خود را به چرا می بردند.
مادران با شعر و موسیقی مشکهای خود را از چاتمه ها آویزان می کردند،مشک می زدند و می خواندند،و یا دختران با مضراب کرکیدهای خویش بر تارهای قالی بلبلها و گلهای بی جان و نقش های بی نقش را وادار به تکرار ریتم زندگی می نمودند.
با طلوع آفتاب موسیقی فضای ایل را پر می کرد،شور و غوغایی برپا می شد،کودک بره چران آواز می خواند:
آهای هایا هو گلدی بندی باغلا سو گلدی...
مهتر و مال چران آواز می خواند:
هیّ یوو هیّ یوو مالیمیز تنگ ـ ی ـ تیر دیر یولومیز...
ریسندگان و بافندگان پشم ها و تارهای شعر و موسیقی داشتند:
علی م شئر علی م شئر گل منه مدد وئر
مدد وئر نیم یوخدور گلیب گئدنیم چوخدور...
مادران در کنار گاهواره امید کودکانشان نغمه ها سر میدادند:
قیزیم قیزیم قیز خانی گونده تو خور یوز قالی
قالی سینینگ قیراقی ایمام رضا چراغی
اوغلوم اوغلوم آت اوغلوم آلما گیتر سات اوغلوم
هر قشنگ قیز که گوردونگ گیر قوینونا یات اوغلوم
کوچ آکورد نغمه ی زندگی ایل بود:
هیم...هو...، هیم...هو...، هیم...هو...
خواب پایان ریتم زندگی نبود:
لالا، لالا، لالا، لالا
ایکی گؤزوم لالا لالا
شیرین سؤزوم لالا لالا
لالا، لالا، لالا، لالا
لالا دئیرم راحت یاتانگ بؤیوگ اولانگ توفنگ آتانگ...
مرگ هم در ایل شعر و موسیقی داشت:
چنگی ها ده وره ( وارونه ) می نواختند، مادران و کسان در غم از دسته رفتگان خود موی کنان و مویه کنان چنین می سرودند:
جئرانیم کیم آتدی غافیل تیر سنه هنوز چوخ تئز ایدی مرگ و میر سنه...
لحظه،لحظه زندگی ایل پر از شعر و موسیقی بود.
ویژه ها
انجمن جوانان ایل بزرگ قشقاییثبت نام